สุภาษิตไทย ในใจ ฟา : Facilitator ที่ดี ไม่เปลี่ยนคน แต่ปลุกให้เขาเปลี่ยนเอง – ฟา ปลุกคนอื่น ให้ตื่นเอง
สุภาษิตไทยในใจ ฟา : Facilitator ที่ดี ไม่เปลี่ยนคน แต่ปลุกให้เขาเปลี่ยนเอง – ฟา ปลุกคนอื่น ให้ตื่นเอง
ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านกระบวนการกลุ่ม (Facilitation) ซึ่งได้รับใบรับรองจากสมาคมนักกระบวนกรนานาชาติ (IAF) ข้าพเจ้ามีความเชื่อมั่นในคำพูดไทยที่ว่า “ที่ดี ของกระบวนกร คือ การไม่เปลี่ยนคน แต่การปลุกให้เขาเปลี่ยนเอง” คำสอนนี้สะท้อนปรัชญาในการเป็น Facilitator ที่ไม่ได้เป็นผู้ควบคุมหรือเปลี่ยนแปลงความคิดของผู้ร่วมกลุ่ม แต่เป็นผู้นำทางให้พวกเขาค้นพบและรับรู้ศักยภาพที่มีอยู่ในตัวเอง
นิยามและความหมาย
คำว่า “Facilitator” หมายถึง ผู้นำทางที่ช่วยสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้ การสนทนา หรือการทำงานร่วมกันในกลุ่ม โดยมีเป้าหมายเพื่อให้กลุ่มได้แสดงความเห็น คิดนวัตกรรม หรือทำการตัดสินใจร่วมกัน โดยไม่ใช่ผู้ให้คำตอบหรือเป็นผู้นำเสนอความคิดอย่างเดียว สิ่งสำคัญคือ การสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยและเปิดกว้าง ช่วยให้สมาชิกกลุ่มกล้าแสดงออกและรับรู้ถึงความสามารถของตนเอง
แนวคิดในการเป็น Facilitator ที่แท้จริง
แนวคิดที่สำคัญคือ “การปลุกให้เขาเปลี่ยนเอง” เป็นแนวทางที่เน้นการสนับสนุนและเปิดโอกาสให้ผู้ร่วมกลุ่มได้ค้นพบคำตอบด้วยตนเอง ไม่ใช่การบังคับหรือชี้นำที่อาจก่อให้เกิดความรู้สึกเป็นภาระหรือขาดอิสรภาพ การเป็น Facilitator ที่ดีจึงต้องมีความสามารถในการตั้งคำถามที่สร้างแรงบันดาลใจ การฟังอย่างตั้งใจ และการสังเกตพฤติกรรม เพื่อให้สิ่งที่ซ่อนอยู่ในใจของสมาชิกกลุ่มได้ปรากฏออกมาเองตามธรรมชาติ
การใช้งานและประยุกต์ใช้
ในชีวิตประจำวันและโอกาสต่าง ๆ การเป็น Facilitator แบบนี้สามารถนำไปใช้ได้อย่างกว้างขวาง ไม่ว่าจะในที่ทำงาน การเป็นผู้นำโครงการ งานกลุ่มเรียนรู้ หรือแม้แต่ในครอบครัวและชุมชนก็ตาม ตัวอย่างเช่น
– ในที่ทำงาน: การประชุมกลุ่ม เพื่อให้สมาชิกได้เสนอแนวคิดและรับผิดชอบในแนวทางของตนอย่างเต็มใจ ไม่ใช่การบังคับจากหัวหน้า
– ในโครงการพัฒนาองค์กร: การสนับสนุนพนักงานให้ค้นพบแนวทางแก้ไขปัญหาและนวัตกรรมด้วยตนเอง
– ในกิจกรรมกลุ่มเรียนรู้: ผู้สอนหรือผู้นำกลุ่มเป็นผู้ช่วยให้ผู้เรียนค้นพบคำตอบจากคำถามปลายเปิดและการสนทนาที่สร้างสรรค์
ประโยชน์และความสำคัญ
การเป็น Facilitator ที่ไม่เปลี่ยนคน แต่ปลุกให้เขาเปลี่ยนเองนั้น ช่วยสร้างความภาคภูมิใจในตัวเอง ความรับผิดชอบ และความเชื่อมั่นในความสามารถของตนเอง ซึ่งเป็นพลังผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ ยังส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจและความเคารพในความคิดเห็นและแนวคิดของผู้อื่น ส่งผลให้องค์กรและกลุ่มมีบรรยากาศที่ดีและเป็นพลวัต
สรุป
สุภาษิตไทยนี้สะท้อนความเข้าใจลึกซึ้งในบทบาทของผู้กระบวนกรที่แท้จริง นับเป็นแนวทางในการสร้างความเปลี่ยนแปลงในใจคนอย่างอ่อนโยนและยั่งยืน ด้วยหัวใจของ Facilitator ที่ปลุกฝันและปลุกตื่นให้คนกล้าเปลี่ยนแปลงด้วยตนเอง โดยไม่เป็นผู้เปลี่ยนแปลง พวกเขาจะเป็นเครื่องมือที่ดีที่สุดในการพัฒนาที่ยั่งยืนของกลุ่มและองค์กรในทุกโอกาส
